فرهنگ تجاوز؛ مروری بر پیامدهای زیان‌بار زبان و ذهن جنسیت‌زده در افغانستان

زهرا موسوی در گفت وگو با شبنم سیمیا؛ پژوهشگر تاریخ و حقوقدان

در این گفت‌وگو با شبنم سیمیا؛ پژوهشگر تاریخ و حقوق‌دان، تحلیلی از زوایای پنهان وپیدای فرهنگ تجاوز در افغانستان را می‌شنویم. در این بحث سعی شده است که با فهم گسست‌ها و پیوست‌های سیاسی و تاریخی، به پیچیدگی موقعیت زنان در تجربه‌ی سرکوب/مقاومت‌شان در مناسبات افغانستان پساطالبان نگاه عمیق‌تری انداخته شود. این‌که فرهنگ تجاوز و پیامدهای زیان‌بار زبان و ذهن جنسیت‌زده در افغانستان را چطور می‌توان بازشناسی کرد؟ فرهنگ تجاوز در بستر ساختارهای مردسالار، طبقاتی و ناامن جامعه‌ی افغانستان چگونه تعریف می‌شود؟ دموگرافی خشونت‌های جنسی و جنسیت در افغانستان به ما چه می‌گوید؟ چه عناصر تاریخی، سیاسی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی‌ای در تحکیم فرهنگ تجاوز در بستر افغانستان دخیل‌اند؟ استمرار و تکرار فجایع انسانی مشمول جنگ‌ها و بحران‌های اجتماعی متعاقب آن چه نقشی بر هنجارمندی خشونت‌های جنسی و جنسیتی لجام‌گسیخته در برابر زنان و دیگر گروه‌های اجتماعی تحت ستم دارد؟ در شرایطی که پس از سلطه‌ی طالبان زنان به دلیل جنسیت‌شان به‌گونه‌ی ساختاری انسان‌زدایی شده‌اند و شنیع‌ترین اشکال خشونت در برابر آنان جریان دارد، آیا با استراتژی‌هایی چون فرهنگ لغو می‌توان در هزینه‌مندکردن اشکال خفیف‌تر خشونت جنسی و جنسیتی چون ادبیات نفرت، زن‌بیزاری، هرزه‌نکوهی و جنسیت‌زدگی در فضاهای عمومی و شبکه‌های اجتماعی و… خوش‌بین بود؟